De landschappelijke Driehoek, een prachtig stukje Bavel

Over dit deel van Bavel is al veel gezegd en geschreven. Dit keer kijken we wat uitgebreider naar de huidige situatie en de verwachtingen. We gaan in gesprek met twee bewoners en met de Dorpsraad.

Een klein stukje recente historie

Het gebied telt 28 woningen en drie objecten met een maatschappelijke bestemming. Allereerst het klooster. In 2006, zo’n twintig jaar geleden, vertrokken de laatste paters van de HH. Harten. Zij woonden daar sinds 1915. De omgeving van het klooster was altijd een geliefde plek om te wandelen en de vijver was bij aanhoudende vorst een populaire schaatslocatie.

Het voormalige seminarie werd in 1950 in gebruik genomen. Door een teruglopend aantal seminaristen is het gebouw in 1969 verkocht aan de sociale academie Markendaal. In 1993 verhuisde deze opleiding naar de Hogeschoollaan. Op dit moment is kunstopleiding St. Joost van Avans er gevestigd.

’t Koetshuis werd door de gemeente gebruikt als locatie voor maatschappelijke opvang met overnachting. In 2017 is het pand in gebruik genomen als tijdelijke huisvesting voor statushouders die wachten op een permanente woning.

In de tussentijd zijn er plannen geweest om langs de Seminarieweg, ter hoogte van het seminarie, een school voor bijzonder onderwijs te bouwen, de Buitenplaats. Ondanks de inzet van bewoners en Dorpsraad heeft het bestuur van Breedsaam uiteindelijk besloten om deze school niet op die locatie te realiseren.

In gesprek met bewoners en Dorpsraad

We spraken twee bewoners die lid zijn van de stichting Behoud Landschappelijke Driehoek en daarnaast met de Dorpsraad. De stichting zet zich al ruim achttien jaar in voor het behoud van de natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten van dit kwetsbare gebied. Het karakteristieke open landschap is door de komst van Jeka, de plannen voor een retraitehotel en het voornemen om een nieuwe buitenplaats te realiseren flink onder druk komen te staan. Volgens de stichting is in het bestemmingsplan veel goed vastgelegd en is dit de afgelopen vijftien jaar ook zorgvuldig nageleefd.

Toch spelen er nu verschillende ontwikkelingen die vragen om alertheid. Zo is er de vraag of er alsnog een ontwikkeling komt op het terrein van de Buitenplaats, de akker tussen Jeka en de Seminarieweg. Ook het mogelijke vertrek van de kunstacademie en het dossier rond het retraitehotel zorgen voor onzekerheid. Met de huidige druk op de woningmarkt wil de stichting voorkomen dat de open landschappelijke structuur van de Driehoek wordt aangetast door verdichting met woningbouw.

Nieuwe functies zouden het landschap moeten versterken en het open en natuurlijke karakter respecteren.

Recent heeft de stichting de samenwerking gezocht met de Dorpsraad Bavel. De komende maanden werken zij samen met andere betrokkenen aan een toekomstvisie voor de Driehoek, als vervolg op de dorpsvisie Bavel 2040. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar landschappelijke kwaliteit en cultuurhistorische waarden, maar ook naar de recreatieve functie van het gebied, de locatie van de kunstacademie, de Buitenplaats en de invulling van de landschappelijke strook tussen de Flodderdreef en de Loevesteinstraat, waar ook de volkstuinen liggen. Speciale aandacht is er voor de gevolgen van alle ontwikkelingen voor de verkeersdruk en de ontsluiting van het gebied.

Een actueel punt van zorg is de ontwikkeling van het klooster tot retraite hotel. De stichting voorziet een sterke toename van verkeers- en parkeerdruk door de geplande congresfaciliteit. Daarbij is de eerder vereiste ondergrondse parkeergarage ingeruild voor enkele bomen onder de noemer natuurontwikkeling. Er ligt dus nog genoeg werk.

Een gedeelde zorg

Die bezorgdheid wordt gedeeld door de Dorpsraad. De vraag is hoe je uit zo’n impasse komt. Het dossier rond het klooster kent inmiddels een lange geschiedenis. In 2009 werden plannen gepresenteerd voor een vijfsterrenhotel van Dane. Het zag er veelbelovend uit, maar in 2014 ging het hotel failliet. Daarna volgde een poging om onder de naam Nieuw Ypelaar een woonzorgcomplex te realiseren, ook dat project kwam niet van de grond.

In 2015 meldde zich de huidige eigenaar. De gemeente trok de bouwvergunning in nadat uit de Bibob-toets bleek dat er mogelijk sprake was van gebruik van zwart geld bij de verwerving en realisatie. Pogingen van andere rechtspersonen om alsnog een vergunning te krijgen voor verbouwing van het klooster strandden, omdat deze bedrijven verbonden bleken aan dezelfde eigenaar.

Hoe nu verder

Hoe doorbreek je zo’n situatie. Dat is een logische vraag, maar een helder antwoord is er niet. Er zijn geen vergelijkbare voorbeelden gevonden die richting geven. Een nieuwe eigenaar zal zich niet willen verbinden aan een kwestie rond het witwassen van zwart geld. Een mogelijke uitweg zou onteigening door de gemeente Breda kunnen zijn in het maatschappelijk belang, maar of die stap wordt gezet is onzeker.

Misschien biedt het gezamenlijk opstellen van een omgevingsvisie door stichting, Dorpsraad en gemeente in de komende periode meer duidelijkheid. Het zou in ieder geval mooi zijn als op korte termijn het park met de vijver weer toegankelijk wordt voor het publiek.